زمان تعویض روغن گیربکس ماشین صفر

اگر صاحب یک خودروی صفر هستید، یکی از مهم‌ترین سوالاتی که ممکن است ذهن شما را درگیر کند این است: چه زمانی باید روغن گیربکس (واسکازین) ماشین صفر را تعویض کنم؟ بسیاری از رانندگان تصور می‌کنند خودرو صفر نیاز به تعویض روغن گیربکس ندارد، اما حقیقت این است که حتی در روزهای اولیه استفاده از خودرو، روغن گیربکس نقش حیاتی در روانکاری دنده‌ها، کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش قطعات دارد.

تعویض به موقع روغن گیربکس، علاوه بر افزایش طول عمر گیربکس، تجربه رانندگی نرم و بدون مشکل را برای شما تضمین می‌کند و از بروز هزینه‌های سنگین تعمیرات جلوگیری می‌کند. نکته مهم این است که زمان دقیق تعویض روغن گیربکس به نوع خودرو، مدل گیربکس (دستی یا اتوماتیک) و شرایط رانندگی شما بستگی دارد؛ رانندگی در شهر با توقف و حرکت‌های مکرر یا در شرایط آب و هوای گرم ممکن است نیاز به تعویض زودتر از حد معمول داشته باشد.

در ادامه این مقاله، به شما راهنمایی کامل و عملی می‌دهیم تا بتوانید زمان تعویض روغن گیربکس ماشین صفر خود را تشخیص دهید، نوع روغن مناسب را انتخاب کنید و با مراحل تعویض آشنا شوید. با ما همراه باشید تا از مشکلات آینده جلوگیری کرده و از رانندگی لذت بیشتری ببرید.

⚠ استفاده از روغن دستی در گیربکس اتوماتیک یا برعکس، منجر به خرابی فوری و تحمیل هزینه‌های سنگین تعمیرات می‌شود.

بهترین زمان اولین تعویض روغن گیربکس دستی و اتوماتیک

بهترین زمان برای اولین تعویض روغن در گیربکس‌های دستی معمولاً بین ۴۰ تا ۶۰ هزار کیلومتر است. برای خودروهای اتوماتیک، این بازه طولانی‌تر بوده و بین ۸۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر یا حدود ۵ سال توصیه می‌شود. البته در خودروهای صفر، برخی منابع اولین بررسی را در ۵ تا ۱۰ هزار کیلومتر ابتدایی پیشنهاد می‌دهند.

طبق دفترچه راهنمای محصولات ایران‌خودرو و سایپا، زمان تعویض واسکازین در خودروهایی مثل دنا، تارا و کوییک متفاوت است. برای مثال، تارا حدود ۴۰ هزار کیلومتر و دنا اتوماتیک ۸۰ هزار کیلومتر را به عنوان مرجع ذکر کرده‌اند. مراجعه به دفترچه راهنمای هر خودرو معتبرترین روش برای حفظ گارانتی و سلامت موتور است.

در ترافیک یا بار سنگین، بازه تعویض تا ۲۰ هزار کیلومتر کاهش می‌یابد.

در خودروهای هیوندای و کیا، به‌دلیل حساسیت بالای گیربکس‌های اتوماتیک، CVT و دوکلاچه، انتخاب زمان مناسب برای خرید و تعویض روغن گیربکس اهمیت ویژه‌ای دارد. این برندها معمولاً از روغن‌های اختصاصی با استاندارد مشخص استفاده می‌کنند و هرگونه تأخیر در تعویض یا استفاده از روغن نامناسب می‌تواند باعث کاهش عمر گیربکس شود. بررسی دوره‌ای وضعیت روغن، به‌خصوص در خودروهای صفر، نقش مهمی در جلوگیری از آسیب‌های زودهنگام دارد.

همراه مکانیک، دیجیاتو و فوتون یدک، autodoc و buycarparts پیشنهاد داده اند برای تعویض روغن به اطلاعات دفترچه راهنمای خودرو پایبند باشید.

جدول زمان بندی تعویض روغن خودروهای محبوب در بازار ایران

برای حفظ سلامت سیستم انتقال قدرت و باطل نشدن گارانتی خودروهای صفر داخلی و مونتاژی. بازه کیلومتر و سال بر اساس استانداردهای فنی، رعایت جدول زمانی سازنده الزامی است. این بازه‌ها بر اساس طراحی فنی گیربکس و حجم روغن مصرفی تعیین شده‌اند.

 برای خودروهایی مانند دنا پلاس توربو اتوماتیک، بهترین زمان جهت تضمین عملکرد بهینه گیربکس، تعویض در محدوده هشتاد تا نود هزار کیلومتر ذکر شده است.

در خودروهای اتوماتیک، چک کردن روغن گیربکس اتوماتیک به‌صورت دوره‌ای کمک می‌کند تا کاهش سطح، تغییر رنگ یا بوی سوختگی روغن قبل از بروز آسیب جدی شناسایی شود. این بررسی ساده می‌تواند از هزینه‌های سنگین تعمیر گیربکس جلوگیری کند.

عوامل موثر بر کاهش عمر واسکازین در خودروهای نو

عوامل مختلفی می‌توانند باعث شوند روغن گیربکس در خودروهای نو، بسیار زودتر از موعد استاندارد کارایی خود را از دست بدهد. در خودروهای صفر کیلومتر، پایداری حرارتی و ویسکوزیته روغن مستقیماً تحت تأثیر سبک رانندگی و محیط قرار دارد. فشار مضاعف بر سیستم انتقال قدرت، افزودنی‌های ضدسایش روغن را سریع‌تر تخریب کرده و باعث اکسیداسیون سیال می‌گردد.

• ترافیک سنگین
• مسیرهای کوهستانی
• شرایط آب و هوایی گرم

تاثیر ترافیک سنگین بر کم شدن عمر روغن گیربکس

خراب شدن واسکازین در مسیرهای کوهستانی و بار سنگین

رانندگی در مسیرهای کوهستانی، سربالایی‌های طولانی، حمل بار سنگین یا یدک‌کشی، فشار زیادی به چرخ‌دنده‌های گیربکس وارد می‌کند. این فشار باعث افزایش اصطکاک و دمای داخلی گیربکس می‌شود و در نتیجه، روغن سریع‌تر خاصیت خود را از دست می‌دهد و نیاز به تعویض زودتر خواهد داشت.

تعویض روغن گیربکس در هوای گرم

در مناطق با آب‌وهوای گرم، دمای بالای محیط باعث می‌شود روغن گیربکس سریع‌تر رقیق شده و توان خنک‌کاری خود را از دست بدهد. ادامه رانندگی در این شرایط می‌تواند منجر به افت کیفیت واسکازین و افزایش استهلاک قطعات گیربکس شود، بنابراین بررسی و تعویض زودهنگام روغن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در شرایط رانندگی سخت، توصیه می‌شود روغن گیربکس را حدود بیست هزار کیلومتر زودتر از بازه معمول تعیین شده در دفترچه راهنما تعویض کنید تا از آسیب به قطعات نو جلوگیری شود.

۶ نشانه وقت تعویض روغن گیربکس

خودرو پیش از بروز خرابی‌های پرهزینه، با نشانه‌هایی نیاز به واسکازین جدید را اعلام می‌کند. بی‌توجهی به این علائم در خودروهای نو می‌تواند منجر به سایش شدید چرخ‌دنده‌ها، یاتاقان‌ها و آسیب به صفحه کلاچ شود.

• سخت جا رفتن دنده‌ها یا لرزش: احساس لرزش غیرعادی یا ضربه (تقه زدن) هنگام تعویض دنده، به‌ویژه در مدل‌های اتوماتیک.
• صداهای غیرعادی: شنیدن صدای زوزه، وزوز یا قرچ‌وقروچ از جعبه‌دنده نشان‌دهنده روان‌کاری ضعیف و تماس فلز با فلز است.
• تغییر رنگ: اگر رنگ روغن گیربکس از حالت طبیعی خود که معمولاً قرمز یا زرد شفاف است به سمت تیره، کدر یا سیاه تغییر کند، نشان‌دهنده افت کیفیت و آلودگی روغن است. در این حالت روغن دیگر توان روان‌کاری و خنک‌کاری مناسب را ندارد.
• بوی سوختگی: استشمام بوی سوختگی از روغن گیربکس معمولاً به دلیل افزایش بیش از حد دما و اکسید شدن روغن اتفاق می‌افتد. این نشانه هشدار می‌دهد که روغن کارایی خود را از دست داده و باید در اسرع وقت تعویض شود.
• تأخیر در حرکت یا گاز هرز: در مدل‌های اتوماتیک، بالا رفتن دور موتور بدون افزایش سرعت متناسب (گاز هرز) علامت کاهش فشار هیدرولیکی روغن است.
• نشت روغن: مشاهده هرگونه نشتی روغن قرمز یا قهوه‌ای در زیر خودرو یک زنگ خطر جدی برای کاهش سطح واسکازین و ضرورت مراجعه به تعمیرگاه است.

آیا خودروی شما نیاز به تعویض روغن گیربکس دارد؟

برای اطمینان از سلامت گیربکس خودرو صفر خود، این چک‌لیست ساده را بررسی کنید. اگر چند علامت از این موارد را مشاهده کردید، زمان تعویض روغن فرا رسیده است.

رعایت این نکته نه تنها از خراب شدن گیربکس جلوگیری می‌کند، بلکه باعث می‌شود رانندگی شما نرم‌تر، مطمئن‌تر و کم‌هزینه‌تر باشد.

علاوه بر چک لیست فوق، می‌توانید از روش زیر که مطلبی در سایت تویوتا، درباره زمان تعویض روغن گیربکس نوشته شده است، نیز استفاده کنید.

In general, to check your transmission fluid, park your car on a level surface and start the engine. Locate the transmission dipstick under the hood, pull it out, and wipe it clean. Fully reinsert the dipstick, then pull it out again to check the fluid level to see where it falls between the markings on the dipstick.

Next, check the color of the transmission fluid: pinkish-red transmission fluid typically indicates that the fluid is clean and healthy with the chemical composition to effectively lubricate and cool the transmission components. If the fluid appears significantly darker or has a burnt smell, it may indicate contamination or degradation, suggesting it’s time for a fluid change or closer inspection by a technician.

نویسنده می‌گوید: ماشین خود را روی یک سطح صاف پارک کنید و موتور را روشن کنید. میله اندازه‌گیری سطح مایع گیربکس را زیر کاپوت پیدا کنید، آن را بیرون بکشید و تمیز کنید. میله اندازه‌گیری را کاملاً دوباره وارد کنید، سپس دوباره آن را بیرون بکشید، سطح مایع را بررسی کنید تا ببینید بین علامت‌های روی میله اندازه‌گیری قرار می‌گیرد. در این مرحله باید رنگ روغن را مشاهده کنید؛ صورتی، قرمز یا زرد نشان دهنده سالم بودن روغن و سیاه و کدر بودن یعنی زمان تعویض روغن فرا رسیده است.

عواقب نادیده گرفتن تعویض به‌موقع روغن گیربکس

عوارض عدم تعویض واسکازین خودرو نو چیست؟ نادیده گرفتن زمان تعویض واسکازین می‌تواند پیامدهای فنی و مالی بسیار سنگینی برای صاحب خودرو داشته باشد. روغن گیربکس به مرور زمان خاصیت روان‌کاری خود را از دست می‌دهد که منجر به سایش شدید چرخ‌دنده‌ها و یاتاقان‌ها می‌شود. این اصطکاک فلز با فلز، نه تنها دمای سیستم را به شدت بالا می‌برد، بلکه باعث خرد شدن تدریجی قطعات داخلی می‌گردد.

توجه به کیفیت و سلامت قطعات خودرو در کنار سرویس‌های دوره‌ای مانند تعویض روغن گیربکس، تضمین‌کننده رانندگی نرم، ایمن و کم‌هزینه خواهد بود و از استهلاک زودرس بخش‌های حیاتی خودرو جلوگیری می‌کند.

در خودروهای دستی، روغن آلوده منجر به اصطکاک شدید و آسیب به دیسک و صفحه کلاچ می‌شود. در مدل‌های اتوماتیک نیز این بی‌توجهی باعث لغزش کلاچ‌ها، تقه زدن و سوختن صفحات گیربکس می‌گردد. عاقبت نهایی این روند، خرابی کامل سیستم انتقال قدرت است که هزینه تعمیر اساسی یا تعویض آن، ده‌ها برابر بیشتر از یک تعویض روغن ساده خواهد بود.

نکات طلایی هنگام تعویض واسکازین ماشین صفر

برای تضمین عملکرد بهینه خودروی نو و حفظ سلامت سیستم انتقال قدرت، رعایت چند نکته فنی الزامی است.

اولین نکته، ضرورت تعویض فیلتر روغن گیربکس همزمان با تعویض روغن است. فیلتر، ذرات فلزی و آلودگی‌های ناشی از دوره آب‌بندی را جذب می‌کند. اگر فیلتر قدیمی باقی بماند، مسیر گردش روغن مسدود شده و فشار سیستم افت می‌کند که باعث آسیب به قطعات حساس می‌شود.

نکته دوم، عدم ترکیب روغن‌های مختلف و انتخاب گرید دقیق است. روغن‌های دستی و اتوماتیک به هیچ وجه قابل جایگزینی نیستند.

همچنین برای تخلیه کامل روغن قدیمی، استفاده از دستگاه ساکشن بهترین گزینه است. روش‌های دستی تنها نیمی از روغن را خارج می‌کنند، اما دستگاه ساکشن تمام آلودگی‌ها را حتی از مبدل گشتاور خارج کرده و روغن کاملاً تمیز را جایگزین می‌کند.

ممکن است بپرسید، آیا می‌توان روغن‌های نیمه‌سنتتیک را با تمام‌سنتتیک ترکیب کرد؟ خیر؛ ترکیب روغن‌ها با فرمولاسیون متفاوت باعث کف کردن روغن و از بین رفتن خاصیت روان‌کاری می‌شود.

نکته مهم در انتخاب روغن گیربکس، توجه به استانداردهای SAE و API است و نه صرفاً نام تجاری. برخی تولیدکنندگان داخلی از جمله بهران، ایرانول و کاسپین روغن‌هایی مطابق با این استانداردها ارائه می‌دهند که استفاده از آن‌ها تنها در صورت هم‌خوانی با توصیه کارخانه سازنده خودرو قابل قبول است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

روغن گیربکس یا واسکازین، یکی از مهم‌ترین عوامل در حفظ سلامت و عملکرد صحیح سیستم انتقال قدرت خودروهای صفر کیلومتر است. تجربه و توصیه‌ کارشناسان استار پارت، نشان می‌دهد رعایت زمان تعویض قطعات، به‌ویژه روغن گیربکس، اهمیت زیادی دارد. برخلاف تصور رایج، خودروهای صفر نیز به‌دلیل عبور از دوره آب‌بندی و تولید براده‌های فلزی اولیه، نیاز به بررسی و حتی تعویض زودهنگام روغن گیربکس دارند. تعویض به‌موقع این روغن، نقش مؤثری در کاهش اصطکاک، کنترل دما، جلوگیری از سایش قطعات و افزایش عمر مفید گیربکس ایفا می‌کند.

همچنین تفاوت ساختاری میان گیربکس‌های دستی و اتوماتیک باعث می‌شود نوع روغن، حجم مصرفی و حساسیت زمان تعویض در هر کدام متفاوت باشد؛ مووعی که بی‌توجهی به آن می‌تواند منجر به افت عملکرد یا خرابی‌های پرهزینه شود. شرایط رانندگی، سبک استفاده از خودرو و توصیه‌های کارخانه سازنده نیز از عوامل تعیین‌کننده در زمان‌بندی تعویض روغن گیربکس هستند.

در نهایت، با رعایت زمان مناسب تعویض روغن گیربکس و استفاده از روغن استاندارد و متناسب با خودرو، می‌توان از بروز مشکلات فنی جلوگیری کرد و تجربه‌ای نرم، ایمن و مطمئن از رانندگی با خودروی صفر داشت. توجه به این نکته ساده، سرمایه‌گذاری هوشمندانه‌ای برای حفظ سلامت خودرو در بلندمدت خواهد بود.

سوالات پرتکرار درباره تعویض روغن گیربکس